كوب

آسید علی!
آسید علی!
حالی داره
آی حالی داره، آسید علی!
شرکت تو انتخابات
حالی داره
حالی داره
آی حالی داره جان تو.
من که نبردم
اینم رو باقیش.
نوش
بره جایی که بلا نبینه
تو بچش
تو بخور
مال تو
این یکی هم مال تو
سگ‌خور.

من که نبردم
من که نخوردم
اما حالی داره
حالی داره
بری پای صندوق
رای بدی
بگی این یکی نه، اون یکی
اون‌وقت یکی بیاد بزنه تو سرت آسید علی!
بگه نه همین یکی
همین یکی.
بخوری پاته
نخوری پاته
این باتون پاته
اون باتون پاته
بزنه وُ ما بخوریم
چه بخور بخوری.

باشه
بی‌خیال
ما که نچشیدیم
تو بچش
تو که چشیدی
تو بخور
سگ‌خور.
آبان 88

در محله‌ی ما پیرمردی هست 70ساله و اندی، لاغر و تکیده و کمی خمیده. هر روز کت و شلوار و کلاه شاپوی خاکستری می‌پوشد و راه می‌رود، راه می‌رود، راه می‌رود. از این کوچه به آن کوچه، از این خیابان به آن خیابان، در مسیری مشخص ودایره‌ای. راه می‌رود، راه می‌رود، راه می‌رود و با ریتم مشخصی، جاهای مشخصی چند دقیقه‌ای ایستاده مکث می‌کند و دوباره راه می‌افتد. راه می‌رود، راه می‌رود، راه می‌رود با گام‌های تند و کوتاه و کمی خمیده و شکسته. گاهی که می‌ایستد کنار سکوی سنگی یک خانه‌ی قدیمی، دولا می‌شود و سنگ پارسو را سه بار می‌بوسد. دوباره راه می‌افتد. با هیچ کس، هیچ کس حرف نمی‌زند، سلام را جواب نمی‌دهد و چشمانی سخت شوریده و سودایی و مضطرب دارد.

گاهی با مریم، عصرها، به خرید می‌رویم؛ به خرید اجناس بسیار روزمره. فروش‌گاه‌های رفاه البته جای مناسبی‌ست برای این‌گونه خریدها، اما ما گاهی به چارسو می‌رویم. جایی که در روزگاری نه‌چندان دور، تا همین 60-70 سال پیش و بیش‌تر، یکی از مهم‌ترین مرکزهای شهر اصفهان بود و حالا هم اگرچه آن نقش پیشین خود را تا حدود زیادی از دست داده است، اما هنوز هم گاهی چیزهایی، هیچ‌جا جز این‌جا پیدا نمی‌شود. باری. هربار که برای خرید به چارسو می‌رویم، با خودم فکر می‌کنم چه چیزی پلکیدن در این مغازه‌ها را گاهی چنین جذاب می‌کند؟ بخشی از این جذابیت شاید به همان جذابیت ذاتی خرید (Shopping) مربوط است. اما این تمام موضوع نیست. چنین جذابیتی را در فروش‌گاه‌های رفاه و بخصوص در بازار هم می‌توان جست و البته در تمام راسته‌های تجاری قدیم و جدید شهر. اما جذابیتی که در پلکیدن و پرسه در مغازه‌های چارسو نهفته است، چیز دیگری‌ست. مغازه‌هایی مملو از اجناس خُرد و ارزان و نو. مغازه‌های لوازم پلاستیکی‌فروشی هم از همین زمره است. رنگارنگ و فراوان، که حتا اگر داخل مغازه‌ هم نشویم، ما را فرا می‌گیرند. اجناسی که گاه آن‌ها را «بُنجل» می‌نامیم، اما نواند، رنگارنگ وبراق. تراکمی از رنگ و فرم و فایده (کاربرد) که حسی از فراوانی و تنعّم را در ما، شاید در ناخودآگاه ما، زنده می‌کنند و شاید از همین‌رو چنین جذاب‌اند. کاریکاتوری پلاستیکی از تنعّم و فراوانی. برای من جذاب‌تر، مغازه‌هایی‌ست که انواع بی‌شماری از لوازم فلزی (استیل، مس و بیش‌تر گالوانیزه) را می‌فروشند. انواع منقل، انواع خاک‌انداز، انواع سیخ، انواع ظرف، انواع ملاقه و کف‌گیر، آتش‌گردان، سطل، بیل،... چنان فروان و فراگیر که میل ما را به مصرف دامن می‌زنند. هر کالا را می‌بینیم و بلافاصله نیاز آن در ما شعله می‌کشد.هر کالا بلافاصله به ابزاری تبدیل می‌شود که از خودمان می‌پرسیم چه‌گونه این‌همه وقت بی آن به‌سر کرده‌ایم؟

خیابان شریانی (درجه 1)، عبارت است از خیابانی که ظرفیت جمعیت بسیاری را دارد تا به خیابان بریزند و فریاد بزنند: مرگ بر دیکتاتورخیابان جمع و پخش‌کننده (درجه 2) عبارت است از خیابانی که اهالی چند محله را گرد هم می‌آورد، با آرامش و اطمینان، تا بسیجی‌ها را دوره کنیم و به آن‌ها درسی بدهیم، درسی بدهیم
در خیابان دسترسی (درجه 3)، عمرا که بسیجی خایه کند پا بگذارد، مادرش به عزاش می‌نشیند. جان می‌دهد روی دیوارهاش بنویسیم به خطی درشت و عجول: مرگ بر دیکتاتور. مهر 88

جنازه ی تفتیده ای ست روزها رود

شب ها

سیاه چاله ای پیوسته که کش می آید در طول شهر

شدیم بالاخره مالک 500 متر از خاک کویر

این شهر من است

سیاه‌مشقی‌ست
این سایه‌سار برگ‌های بید
بر سیاه‌مشقی از مرحوم میرزا غلام‌رضا اصفهانی، خطاط مشهور دوره‌ی قاجار
که بر دیوار اتاقی متروک
برای ابد در قاب مانده است.

سرزمین هرز از میان شهر من می‌گذرد. کاش می‌توانستم بنویسم. دلم می‌خواهد برای این سرزمین هرز، این زخم، این رودخانه‌ی خشک، شعری طولانی و بی‌پایان بنویسم... اما نمی‌توانم

اعتراف می‌کنم- 1

اعتراف می‌کنم
اعتراف می‌کنم
اعتراف می‌کنم
که کیهان
که کیهان
که کیهان
کثیف‌ترین کاغذ کیهان است.

اعتراف می‌کنم
اعتراف می‌کنم
اعتراف می‌کنم
که این همه ک، صدای سایش دندان‌ها و فک من است.
شهریور 88



اعتراف می‌کنم- 2

اعتراف می‌کنم
اعتراف می‌کنم
اعتراف می‌کنم
که این‌همه ظلم جهان کارِ من است
که ظلم اصلا کسب وُ کار من است.
اعتراف می‌کنم
که ظلم وُ فتنه وُ انحراف وُ فساد وُ هرچه بگویید در جهان از سرِ من است.
اعتراف می‌کنم
که من اصلا تمام توطئه وُ مخمل وُ تقلب وُ تشویشِ اذهان وُ براندازی‌ام.
اعتراف می‌کنم
که من خَسَم
نه خشم
که من خَسَم
خاشاکم.
اعتراف می‌کنم
که منم: اُمِّ فساد
که من مادر وُ پدر وُ فرزند فسادم. اعتراف می‌کنم
که من همه چیزِ فسادم. اعتراف می‌کنم
که من همه چیزم فساد است. اعتراف می‌کنم
که من فساد همه چیزم. اعتراف می‌کنم
که من فساد بی‌همه چیزم. اعتراف می‌کنم
اعتراف می‌کنم
که من خود فسادم
که من تخم فسادم
که من خودم فساد خودم
که من عین فسادم
که من فساد خودم
که من خودم فساد شمایم
شمای فاسد و فساد شما منید. اعتراف می‌کنم
شما منید اگر فاسدید.
اعتراف می‌کنم
که من با تمام ظلم وُ جور وُ فتنه‌ی جهان، تمام کیهان را به گُه کشیده‌ام
اعتراف می‌کنم
که شب البته سپید سپید است
مثل روی شما،
و روز سیاه سیاه است
مثل روی من.
شهریور 88

به بیابان پناه می‌برم
از خیابان‌های این شهر.
در من بیابانی‌ست
در من که در خیابان‌ها، گاز اشک‌آور وُ باتون وُ دروغ می‌گزدم
در من که در این خیابانم
بیابانی‌ست.
خیابانی‌ست
این خیابان
بیابانی‌ست
خالی وُ کور از شیشه‌های شکسته
مه‌دود گاز اشک‌آور
آجر
پاره‌های سنگ
مرگ.

این خیابان در من ادامه دارد
خیابانی که امروز 13 کشته داشت.
مرگ در خیابان است
من در خیابانم
در من بیابانی‌ست که به آن پناه می‌برم از مویه‌های دوردست
چه مویه‌ای!
چه مویه‌ای!
کی‌ست؟
چرا گریه می‌کنند؟

در من بیابانی‌ست
در من بیابانی‌ست.
تیر 88



«کف خیابان»
سید دروغ نگو!
بیا کف خیابان ببین دمار از ما درآورده‌اند
دمار ما را درآورده‌اند کف خیابان
دمار از روزگار ما درآورده‌اند.

سید دروغ نگو!
ما آمدیم کف خیابان در سکوت
آن‌ها آمدند عربده‌جو وُ دمار ما را از ما وُ روزگارِ ما درآوردند همین جا
همین‌جا کف خیابان.

سید دروغ نگو!
چیزی نمانده برای‌مان جز همین کف خیابان‌های داغ وُ سکوت وُ یک ذره دماری که از دماغ‌مان وُ روزگارمان در‌می‌آورند
در می‌آورید
در‌آورده‌اید.

تیر 88

گوشه ای از تظاهرات عصر پنج شنبه، 8 مرداد در اصفهان

مردم، پلیس و حتا نیروی ضد شورش را در خود حل می کنند. آن ها را به درون خود می کشند، دور آن ها می چرخند، از میان آن ها می گذرند، با آن ها هم سخن می شوند، آن ها را با خود همراه می کنند، گرفت و گیر آن ها را تماشا می کنند و گاهی هم آن ها را به بازی می گیرند

يادآوري 1. اعتقاد و علاقه‌اي ندارم كه وقتي پاي اثري هنري، بخصوص اثري از زمره‌ي هنرهاي تجسمي، درميان است، فقط به محتواي اثر بپردازم، انگار كه مقاله‌اي‌ست. اين‌جا اما، فيلم «نماي نزديك، نماي دور»، درواقع محمل و بهانه‌اي‌ست براي گفتن و نوشتن اين ياداشت و حرف‌هايش.
یادآوری 2. بخش مهمي از سخن اين ياداشت، ناظر است به مقاله‌ي «جمهوري اسلامي و داستان مرد پير و دريا» از محمدرضا نيكفر.

یادآوری 3. چند کلمه ای از این متن را خودم سانسور کرده ام از ترس، که با [...] مشخص شده است

آيا خيلي دور از ذهن و غريب است كه سال‌ها بعد، خبرنگاري يا فيلم‌سازي، در كوچه پس‌كوچه‌هاي گم‌نام محله‌هاي نه حتا متوسط تهران يا شهري ديگر، در خانه‌اي بسيار معمولي، برود سراغ محمود احمدي‌نژاد و بپرسد: «خب محمود! بگو ببينيم چي شد كه تو رييس‌جمهور شدي؟»
تقريبا در تمام مدتي كه فيلم «نماي نزديك، نماي دور» را مي‌ديدم، به شخص محمود احمدي‌نژاد و پديده‌ي احمدي‌نژاديزم فكر مي‌كردم. دلم نمي‌خواهد معصوميت حسين سبزيان را با نسبتي كه برقرار مي‌كنم آلوده كنم؛ معصوميت و صداقت او، علي‌رغم هرچه فريب‌كاري كه داشته است. (اما مگر به قول خودش، همه‌ي ما به‌نوعي كلاه‌بردار نيستيم؟ مگر آن خانواده‌ي ساده‌لوح كه او را مستمسكي مي‌كرد تا به پرده‌ي جادويي راه بيابد، كلاه‌بردار نبود؟ مگر عباس كيارستمي كه براي حسين سبزيان هيچ نكرد و روي شانه‌ي او سوار شد تا خودش را لانسه كند، شالاتان نيست؟ (حسين! نيستي ببيني «حافظ»ش را كه شاه‌بيت شالاتان‌هاست!). مگر بسياري از آن‌چه به نُرم‌هاي اجتماعي تعبير مي‌كنيم و پذيرفته‌ايم، خود، معيارها و ضوابط كلاه‌برداري‌هاي اجتماعي بسيار بزرگ نيست؟) باري، اما نسبتِ نزديكي مي‌بينم ميان حسين سبزيان و محمود احمدي‌ن‍ژاد، البته اين دومي را بي‌هيچ ذره‌اي از صداقت و پاكي اولي.
احمدي‌نژاديزم، كلاه‌برداري و شالاتانيزم طبقه‌ي فرودست و محروم است كه طبقه‌ي متوسط را، البته به تقصير و حماقت همين طبقه‌ي متوسط، فريب مي‌دهد و سوارش مي‌شود. احمدي‌نژاديزم،[...] بد لباس می‌پوشد (براساس نرم‌های طبقه‌ی متوسط البته)، بد حرف مي‌زند، بي‌ادب است، دروغ مي‌گويد، بي‌سواد و نادان است، [...] و به‌قول نيكفر، «تركيبي از رذالت و ساده‌لوحي‌ست». تقلب در انتخابات، تنها يكي از مصداق‌ها و نمودهاي اين كلاه‌برداري اجتماعي‌ست. اصلا احمدي‌نژاديزم نيز تنها يكي، و البته بارزترين و متاخرترين مصداق اين برآمدن فرودستان است؛ وگرنه مگر تمام نظام جمهوري اسلامي چيزي جز اين است؟
اما همه‌ي اين‌ها، يا بخش اعظم آن، از سرِ ناداني و غفلت طبقه‌ي متوسط است. احمدي‌نژاد، خودِ ماست. آن روي فرودست و[...] ما كه از آن، هم‌زمان، مي‌ترسيم و نفرت داريم. آيا عباس كيارستمي، محسن مخملباف و اين دو كارگردان فيلم «نماي نزديك، نماي دور»، يك‌بار از حسين سبزيان مثلا خواستند بنشيند اين حكايت خود را، با اين‌همه استعاره‌هاي زيبا، بنويسد و بيايد بسازد به‌جاي آن‌كه او را بگذارند جلوي دوربين، مثل و عين يك ابژه، يك شئ، و مثل بازجوها فقط از او بپرسند بي‌آن‌ كه به هيچ سوال او كلمه‌اي پاسخ دهند و بعد هم رهايش كنند و بروند؟
حسين سبزيان، به‌عنوان يك پديده، مرزهاي ميانِ طبقه‌ي پايين و طبقه‌ي متوسط، مرزهاي ميان حاشيه و متن را درمي‌نوردد. در مي‌نوردد و هم‌زمان اين مرزها و مرزبندي‌ها را مخدوش و بي‌اعتبار مي‌كند. او نر‌م‌هاي اجتماعي را به‌چالش مي‌كشد، چندان و چنان كه در بديهي‌ترين نرم‌هاي‌مان هم ترديد كنيم. او از پايگاه حاشيه، متن را به مبارزه مي‌خواند. احمدي‌نژاد هم، از پايگاه طبقه‌ي پايين، خرد و مدنيت طبقه‌ي متوسط را، و حتا در وضعيت بين‌المللي آن از پايگاه كشوري جهان سومي (حاشيه)، جهان پيش‌رفته (متن) را، به مبارزه و تهديد و استهزا مي‌كشد، اما... اما احمدي‌نژاد خطرناك است، چون قدرت دارد اما صداقت ندارد. چون تا بن دندان مسلح است اما هم‌زمان، [...] و بي‌رحم است.

کتاب شعرم را هیچ کس چاپ نمی کند. هنوز کسی زیر بارش نرفته. اما مجموعه ای دارم به یاد مامان که تصمیم دارم به هرنحوی هست چاپش کنم. مجموعه ای ست با عنوان مرمری که از روزنگاری های پیش و پس از رفتن مامان و شعرها تشکیل شده. متن زیر را به جای مقدمه نوشته ام

کارل پوپر در کتاب انقلاب یا اصلاح (گفت و گو با هربرت مارکوزه و کارل ر. پوپر/ ترجمه‌ی ه. وزیری/ انتشارات خوارزمی)، جایی که از دفاعیه‌ی مشهور سقراط و این سخن او که «می‌دانم که هیچ نمی‌دانم» یاد می‌کند، می‌گوید: «یک سیاستگر باید بیش از انسانهای دیگر به نادانیش آگاه باشد.» و این درست همان‌ فضیلتی‌ست که محمود احمدی‌نژاد و پیشوایش، و اصولا همه‌ی دیکتاتورها، ندارند. آن‌ها بسیار نادانند اما نه تنها این را نمی‌دانند، بل‌که خیال می‌کنند بسیار می‌دانند. به‌هرحال شخص محمود احمدی‌نژاد، بسیار بی‌اهمیت و ناچیز است اما پدیده‌ی احمدی‌نژادیزم، به هیچ‌رو بی‌اهمیت نیست و به‌قول محمدرضا نیکفر باید آن را شناخت و دانست که چرا و چه‌گونه احمدی‌نژادِ نوعی به‌وجود می‌آید و از آن مهم‌تر به قدرت می‌رسد؟

جالب است. این روزها به یاد این شعرم افتاده ام. خواستم از پست های پیشین پیدایش کنم و دوباره بگذارم این جا، دیدم چه تقارنی. پست قبلی هم مربوط به روزهای آغاز دولت این خاشاک مزلف بوده است

شهر مرا غبار پوشانده‌است

غبار ريختنُ ساختن اين‌همه ساختمان

‹‹پرده‌ي غبار››

‹‹غبار فراموشي››

‹‹غبار غم››

‹‹غبار دل››

شهر مرا غبار پوشانده‌است

غباري كه باد به اتاقم مي‌آورَد

آينه‌ام را مي‌پوشانَد

غباري كه شيشه‌ها وُ آينه‌ها را كدر مي‌كند

غباري در پيچُ تاب نور ماشين‌هاي ديوانه

غبار ساختمان‌هايي كه مي‌ريزند تا دوباره بنا شوند و نمي‌شوند.

آه‌هاي‌مان هم ديگر غبار دارد

غبار

غبار

غُ‌ بار

سرفه‌ها هم غبار دارد

سرفه‌هاي شَبَحِ ناشناسي كه آخر شب از كوچه‌ي تاريك مي‌گذرد

هر سرفه غباري‌ست كه غبارها را لحظه‌اي مي‌پراكَنَد تا لحظه‌اي ديگر بر منُ شهرُ شهرِ من دوباره فرو بنشيند

غباري كه شهر مرا

كه مرا

كه ما را مي‌پوشانَد

پوشانده است

در شب

كه سياه نيست ديگر

خاكستري چرك غباري‌ست

رنگ غباري

غباري رنگ

بي‌رنگ

غباري

غبار
تير- مرداد 84